افزودنی‌های شيميايی بتن

افزودنی‌های شيميايی بتن

افزودنی‌های شيميايی بتن


افزودنی‌های شيميايی بتن

موادی که جهت اصلاح و بهبود خواص بتن و ملات تازه و سخت‌شده، به بتن اضافه می‌شود‌ ، افزودنی‌ های بتن نام دارد که این ماده نیز از اجزایی بتن ، نظیر سیمان هیدرولیکی، آب، سنگدانه‌ها و الیاف می باشد .

افزودنی‌های بتن به دو گروه تقسیم می شوند که شامل :

۱- مواد افزودنی شیمیایی
افزودنی‌های شیمیایی‌ از فرآوری، ترکیب یا آمیزه ‌کاری مواد آلی و معدنی در یک فرآیند شیمیایی حاصل می شوند و در حالت‌های پودر یا مایع و در مقادیرکم معمولاً تا حداکثر ۵ درصد وزن مواد سیمانی در زمان ساخت و اختلاط و یا درست پیش از ریختن بتن، به مخلوط اضافه می‌شوند.
۲- مواد افزودنی معدنی
افزودنی‌های معدنی‌ که یا به طور طبیعی یافت می‌شوند و یا از محصولات جانبی صنعتی هستند، به سه دسته مواد خنثی، پوزولان‌ها، و مواد شبه سیمانی تقسیم می‌شوند‌ و برای بهبود و اصلاح خواص مخلوط‌های سیمانی در مقادیر مصرف عموماً بیشتر از ۵ درصد وزن سیمان و در زمان اختلاط به بتن افزوده می‌شوند.

انواع افزودنی‌های شيميايی بتن

افزودنی‌های شیمیایی بتن بر مبنای نوع تاثیر و کارکرد اصلی در هفته گروه نام برده در زیر جای می گیرند که هر کدام تاثیر گذاری به خصوصی در خواص بتن دارند .
گروه اول : کاهنده‌های آب
افزودنی‌های كاهنده ، به منظورافزایش روانی بتن در مقدار آب معین، یا كاهش مقدار آب مصرفی با حفظ روانی، یا هر دو مورد استفاده قرار می گیرند و روان‌کننده‌ها، فوق روان‌کننده‌ها، و فرا روان‌کننده‌ها را شامل می‌شوند.
گروه دوم : هوازا
این گروه از افزودنی ، در حین اختلاط، ساختاری همگن از ریزحباب‌های ناپیوسته در بتن، ملات، یا خمیر سیمان پدید می‌آورند و موجب بهبود کارآیی (کارپذیری) و افزایش پایایی در برابر چرخه‌های یخ‌زدن و آب‌شدن می‌شود.
گروه سوم : کُندگیرکننده‌ها
کُندگیرکننده‌ها با کُندکردن روند آبگیری سیمان، مدت زمان گیرش بتن را افزایش می دهند و دیرگیرکننده‌ها و ناگیرکننده‌ها ، از این گروه می‌باشند.
گروه چهارم : شتاب‌دهنده‌ها (تسریع‌کننده‌ها)
شتاب‌دهنده‌ها(تسریع‌کننده‌ها) با تندکردن روند آبگیری سیمان باعث زودگیری، زودسخت‌شدگی، یا هر دو می‌شوند. این گروه از افزودنی ها شامل زودگیرکننده‌ها، آنی‌گیرها، و زودسخت‌کننده‌ها می شوند.
گروه پنجم : منبسط ‌کننده‌ها
منبسط‌ کننده‌ها ، جهت افزایش حجم در بتن (ملات) تازه، جبران جمع‌شدگی بتن ( ملات) سخت‌شده، یا ایجاد انبساط کنترل شده در بتن (ملات) سخت‌شده مصرف می شوند . این افزودنی‌ها دربرگیرنده جبران‌کننده‌های جمع‌شدگی، گازسازها، و کف‌زاها هستند.
گروه ششم : پایاگر‌ها (دوام‌‌بخش‌ها)
پایاگرها با کاستن از درون ‌رفت (نفوذ) عوامل زیان‌آور، پایش (محافظت) میلگردها، یا کنترل واکنش‌های زیان بار، سبب بهبودی پایایی بتن سخت‌شده می شوند. کاهنده‌های تراوایی، نم‌بندها، بازدارنده‌های خوردگی، و کاهنده‌های انبساط واکنش قلیایی سیلیسی در این دسته از افزودنی‌ها جای می‌گیرند.
گروه هفتم : افزودنی‌های خاص
ضدیخ‌ها، رنگ‌بخش‌ها، هوازداها، آسان‌کننده‌های پمپاژ، ضد آب‌شستگی‌ها، کنترل کننده‌های واکنش آبگیری، پیوندزاها (لاتکس)، قوام‌ بخش‌ها نمونه‌هایی از افزودنی های خاص می باشند که دارای کاربردی ویژه و محدود هستند .

تقسیم بندی افزودنی‌های شيميايی بتن براساس نوع عملکردشان

افزودنی‌های شیمیایی با مواد سیمانی در حال هیدراته شدن ، واکنش نشان می‌دهند . افزودنی های شیمیایی بر اساس نوع عملکردشان در سه رده زیر جای می گیرند که عبارتند از
۱- مواد افزودنی با عملکرد فیزیکی :
مواد افزودنی با عملکرد فیزیکی آن دسته از افزودنی‌های شیمیایی هستند که در فرآیند واکنش آبگیری‌ سیمان تاثیر مستقیم ندارند و ممکن است بر روند و آهنگ آن تاثیر بگذارند. این افزودنی‌ها عموماً تا پیش از گیرش اولیه بتن، تاثیر و کارکرد خود را نشان می‌دهند و تاثیر آن ها پس از گیرش، در بتن سفت‌شده و سخت‌شده ادامه نمی‌یابد‌. از جمله این افزودنی‌ها می‌توان به کاهنده‌های آب، هوازاها، گازسازها، کف‌زاها، هوازُداها، ضد آب‌ شستگی‌ها، آسان‌کننده‌های پمپاژ، رنگ‌بخش‌ها، و پیوندزاها اشاره کرد.
۲- مواد افزودنی با عملکرد شیمیایی:
مواد افزودنی با عملکرد شیمیایی یا در فرآیند و روند واکنش آبگیری سیمان پیش از گیرش تاثیر می‌گذارند و یا ریزساختار محصولات آبگیری را پیش و پس از گیرش، موجب تغییر آن ها می شوند .بنابراین واکنش افزودنی‌های شیمیایی علاوه بر زمان پیش از گیرش، ممکن است در مراحل سخت‌شدگی بتن نیز ادامه یابد‌. کُندگیرکننده‌ها، زودگیرکننده‌ها، زودسخت‌کننده‌ها، منبسط‌کننده‌ها، کنترل‌کننده‌های واکنش آبگیری، و ناگیرکننده‌ها در زمره افزودنی‌های با عملکرد شیمیایی هستند.
۳- مواد افزودنی با عملکرد فیزیکی- ‌‌شیمیایی :
مواد افزودنی با عملکرد فیزیکی- ‌‌شیمیایی اگرچه در فرآیند واکنش شیمیایی آبگیری سیمان دخالتی نمی‌کنند ولی با وارد کردن مواد شیمیایی ویژه به درون بتن، برخی از واکنش‌های شیمیایی یا رفتارهای فیزیکی بتن سخت‌شده را در آینده کنترل می‌کنند‌. بازدارنده‌های خوردگی، کاهنده‌های انبساط واکنش قلیایی سیلیسی، نم‌بندها، کاهنده‌های تراوایی، قارچ‌کُش‌ها، میكروب‌كش‌ها، و حشره‌كش‌ها در این رده از افزودنی‌ها قرار می‌گیرند.