بتن سبکدانه سازه ای

مسائل اجرایی بتن سبکدانه سازه ای

 بتن سبکدانه سازه ای

 بتن سبکدانه سازه ای

مسائل اجرایی بتن سبکدانه سازه ای

یک سری اصول و قوائد برای بتن ریزی های معمولی وجود دارد که برای بتن ریزی با  بتن سبکدانه سازه ای نیز بسیارحائزاهمیت می باشد .نکاتی برای بتن های غیر سازه ای و سبکدانه نیز، وجود دارد اما عدم رعایت این دستورالعمل ها تا جایی که به وزن مخصوص بتن ریخته شده ، لطمه نزند ، مورد توجه نمی باشد .
ازجمله مسائل اجرایی بتن سبکدانه سازه ای  شامل موارد ذیل می باشد :
۱-استفاده از مواد مناسب و نسبت های صحیح :
الف ) استفاده از مواد و مصالح مناسب ، طبق مشخصات پروژه، رعایت مصرف سیمان تازه و غیر فاسد از نوع مورد نظر و مطابق با استاندارد مورد قبول کاملا” مهم می باشد.
ب ) مصالح مصرفی طبق طرح اختلاط ارائه شده ، باید دقیق و صحیح پیمانه شوند.
ج ) توصیه می شود که مصالح سنگی مصرفی به ویژه سبکدانه در شرایطی قرار گیرد که نوسانات رطوبتی اندکی داشته باشد . به عنوان مثال بهتر است بدانیم که لیکاهای موجود در ایران میتواند تا بیش از ۳۰ درصد آب را در خود جذب و نگهداری کند . بنابراین بین سنگدانه کاملا” خشک و کاملا” اشباع تفاوت چشمگیری وجود دارد و می تواند بر اسلامپ حاصله و نسبت آب به سیمان و در نتیجه به مقاومت و دوام بتن سبکدانه سازه ای اثر چشمگیری باقی گذارد .
۲-انتخاب اسلامپ صحیح :
انتخاب اسلامپ صحیح از نظر جدا شدگی ، آب انداختن ، رسیدن به تراکم مورد نظر با توجه به ابعاد قطعه، طرز قرارگیری، وضعیت درهمی میلگردها، وسایل تراکمی موجود قابل تأمین در بتن سبکدانه سازه ای همانند بتن های معمولی می تواند مهم ، و حائز اهمیت باشد . به دلیل سبکی سنگدانه ها بویژه سبکدانه های درشت احتمال جدا شدگی در بتن شل افزایش می یابد. لذا اسلامپ های بیش از ده سانتی متر ابدا” مطلوب نیست مگر اینکه بتن پر عیاری داشته باشیم، همچنین با وجود موادی مانند میکرو سیلیس ممکن است این جدا شدگی به حداقل برسد.
بنا براین اگر قرار باشد بتن سبکدانه پمپی با اسلامپ ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر را داشته باشیم عیار سیمان باید از حدود ۴۰۰ کیلو در متر مکعب فراتر رود. در حالی که اگر اسلامپ کمتر باشد حداقل عیار سیمان در ACI برابر ۳۳۵ کیلوگرم بر مترمکعب مطرح شده است . در حالات عادی اسلامپ های ۵ تا ۸ سانتی متر برای بتن سبکدانه غیر پمپی و اسلامپ ۷ تا ۱۰ سانتی متر برای بتن سبکدانه پمپی مطلوب تلقی می شود بدون اینکه این اعداد جنبه آئین نامه ای داشته باشد.
بسیاری از تحقیقات نشان داده اند مقاومت و دوام بتن های سبکدانه که با سبکدانه خشک ساخته شده اند بهتر از وقتی است که از سبکدانه قبلا” خیس شده یا اشباع شده استفاده گشته است.
۳-اصل رعایت دمای مناسب :
رعایت حداقل و حداکثر دمای مجاز و مطلوب مشخص شده در آئین نامه ، برای بتن سبک سازه ای و با دوام به شدت ضروری است .و از این نظر تفاوتی با بتن معمولی وجود ندارد.
حداقل دمای مجاز ۵+ درجه سانتی گراد و حداقل دمای مطلوب ۱۰+ درجه سانتی گراد است . حداکثر دمای مجاز معمولا” بین ۳۰ الی ۳۲ درجه سانتی گراد تا هنگام گیرش می باشد و بهتر است از این حد فاصله معقولی را داشته باشیم . در هوای سرد و گرم که بتن با دمای مناسب تولید می شود نباید در حین اجرا آنقدر تأخیر و معطلی بوجود آورد که با تبادل گرمائی، دمای مطلوب از دست برود.
۴-اصل همگنی ( عدم جداشدگی ) :
عوامل موثر بر جداشدگی بتن سبکدانه معمولا مشابه بتن معمولی می باشد، اگرچه عواملی دیگر نظر اختلاف در چگالی ذرات و خمیر سیمان یا ملات می تواند موجب جداشدگی بتن سبکدانه شود.
۵-اصل عدم آلودگی بتن به مواد مضر :
مواد مضری نظیر مواد ریزدانه رسی( گل و لای )، مواد شیمیایی شامل چربی ها و مواد قندی یا انواع مختلف نمک ها ، آب شور و همچنین گچ نباید در طول حمل و ریختن و تراکم با بتن مخلوط شود . رعایت این اصل برای بتن معمولی و سبکدانه سازه ای ضروری است .
۶-اصل عدم کارکردن با بتن در مرحله گیرش :
عملیات بتن ریزی با بتنی که در مرحله گیرش است موجب کاهش مقاومت و دوام بتن و افزایش نفوذپذیری آن می شود . چرا که بتن مانند ملات گچ زنده است و درصورتی که آن را مرتبا” مخلوط کرده و ورز دهیم ، تبدیل به ملات گچ کشته می شود که مقاومت و دوام آن کم است، هرچند گیرش آن به تأخیر می افتد و یا اصلا” خود را نمی گیرد و صرفا” خشک می شود . بهرحال نباید بتن را در هنگامی که در شرف گیرش است مخلوط نمود و یا ریخت و متراکم کرد . از این نظر بین بتن سبکدانه و بتن معمولی تفاوتی نیست .
۷-اصل پیوستگی و تداوم بتن ریزی ( عدم ایجاد درز سرد در بین لایه ها ) :
دربتن سبکدانه همانند بتن معمولی ، درصورتی که هنگام بتن ریزی به هر علت، لایه زیرین قبل از ریختن و تراکم لایه رویی گیرش خود را انجام داده باشد ، درز سرد Cold Joint بوجود می آید . باید با تجهیز مناسب کارگاه، افزایش توان تولید و حمل در ریختن و تراکم بتن، افزایش زمان گیرش بتن و یا ایجاد درزهای اجرائی مناسب و کاهش سطح بتن ریزی و یا کاهش ضخامت لایه ها امکان ایجاد درز سرد را به حداقل رساند.
۸-تراکم صحیح بتن سبکدانه :
با توجه به این که بتن های سبکدانه به شدت در معرض جدا شدگی می باشند،بنابراین تراکم با قدرت زیاد ومدت طولاتی مشکلات جدی ایجاد می کند. به محض اینکه احساس می نمائیم که شیره یا سنگدانه ها شروع به روزدن می نمایند باید تراکم را قطع کرد. لرزش، بیش از فشار و ضربه میتواند موجب جدا شدگی گردد.
به هر حال باید کاملا” هوای بتن خارج و فضای خالی به حداقل برسد تا مقاومت و دوام کافی ایجاد گردد.
۹-پرداخت سطح بتن سبکدانه :
آب انداختن بتن همواره مشکل بزرگی در پرداخت نهائی سطح بتن می باشد و این امر اختصاص به بتن سبکدانه ندارد . خوشبختانه به دلیل جذب آب تدریجـــی توسط سبکدانه ها، آب انداختن میتواند به کمترین مقدار برسد اما اگر سبکدانه ها قبل از اختلاط کاملا” اشباع شده باشد امکان آب انداختن بیشتر می گردد . کم بودن عیار سیمان و مواد چسباننده سیمانی، فقدان مواد ریزدانه، عدم وجود حباب هوا در بتن، درشتی بافت دانه بندی، افزایش حداکثر اندازه سبکدانه، گرد گوشه گی سنگدانه ها و بافت صاف سطح سنگدانه، بالا بودن اسلامپ، زیادی نسبت آب به سیمان و … میتواند موجب افزایش آب انداختن شود.
وقتی بتن آب می اندازد باید اجازه داد آب تبخیر گردد و اگر تبخیر به سرعت میسر نمی گردد یا نگران گیرش هستیم باید سعی کنیم آب پس داده را با وسیله مناسبی ( گونی یا اسفنج ) از سطح پاک نمائیم و سپس سطح را با ماله چوبی و بدنبال آن با ماله فلزی یا لاستیکی صاف کنیم.
عدم رعایت این نکات موجب افزایش نسبت آب به سیمان در سطح و کاهش مقاومت و دوام و افزایش نفوذپذیری بتن سطحی می گردد.
۱۰-عمل آوری بتن سبکدانه :
هر چند عمل آوری رطوبتی و حرارتی بتن سبکدانه مشابه بتن معمولی می باشد . اما اعتقاد بر این است که در سبکدانه ها به علت پوکی و تخلخل و جذب آب میتوانند در صورت فقدان عمل آوری رطوبتی از ناحیه اجرا کنندگان، بخشی از آب خود را در اختیار خمیر سیمان قرار دهند و توقف شدیدی در هیدراسیون سیمان رخ ندهد. این امر را عمل آوری داخلی بتن سبکدانه می گویند.
۱۱-کنترل کیفی بتن سبکدانه :
کنترل کیفی بتن سبکدانه برای بتن تازه و سخت شده متفاوت است. کنترل روانی، وزن مخصوص و هوای بتن از مهم ترین کنترل های بتن تازه است . وزن مخصوص، مقاومت فشاری، کششی خمشی و نفوذپذیری، جذب آب، جذب موئینه و آزمایشهای دوام در برابر خوردگی برای بتن سبکدانه سخت شده، قابل کنترل می باشد.